Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada alüminyum tüplü kutu gibi tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu hemen kaydetmek iyi olur, çünkü hafıza kısa sürede silikleşir. Her çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı azaltır zira kalabalık ortamlarda ince notalar kolayca kaçırılır. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece gücü anlatır. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak ve kriterleri baştan netleştirmek işin temeli olur. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı terazide tartılır ve yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme sırasında telefon uzakta kalırsa odaklanma güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz üstelik baştan acele edip sonuç çıkarmak sık yapılan bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla yumuşak ama temiz başlar tabii ki bu düzen her üründe birebir tekrar etmeyebilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer çünkü gerçek karakter genellikle burada saklıdır. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ve tonlar belirginleşir hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik kalır. Petit churchills tadım notları benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür nitekim bu yüzden sakin gitmek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık arttığından sertçe tonlar baskın olabilir gerçekten ısınan tütün asıl tadını ancak ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı sonuç sağlar. Evrelerin sınırı çoğu zaman net olmaz, o nedenle kabaca üçe bölmek işinizi görür. Değişimleri fark etmek adına çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Çok sık çekmek ısıyı yükseltir hem de aromayı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha net hâle getirir her zaman sabit ışık ve sessiz bir ortam seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir skala çoğu tadımcı için işe yarar bu durum tadım notlarını insandan insana daha tutarlı kılar. 1 hafif aromayı, beş de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı anlatır böylece odak bölünmez ve not doğruluğu yükselir. Petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda kalır ve ileride bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir gibi aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Puanı yazmadan önce en az üç nefes almak şarttır diğer taraftan yarım notlar yazmak gereksiz bir karmaşa yaratır. Ölçeği her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin orta noktası en çok tercih edilen puandır, çünkü dengeli aromalar büyük kısmını oluşturur. Uç noktalardaki puanlar gerçekten belirgin durumlarda verilmelidir. Bu sayede not defteri ayırt edici kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, yanışın sıcaklığını ve yoğunluğunu doğrudan etkiler bu yüzden yanış hattının eşit gitmesini de gözlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden keskin tonlar çabuk öne çıkar gerçekten dar çaplılarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde çabuktur. Romeo y julieta petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz ısınma hızı de aromayı doğrudan değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde duman daha yavaş akar ve aromalar daha geç açılır ve bu çabukluk aromanın okunma süresini kısaltır. Romeo julieta regalias londres benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme dengesizse yorum kısmına eklenmelidir. Serin duman aromayı daha ayrıntılı kılar ama şiddetini azaltmaz tersine geniş gövdede duman daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara yazmak unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda tadarken ilk olarak inceyi sonra geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Böylece yoğun tat ince olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme zamanı yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan gelir: damaktaki tat ile burun boşluğunun duyduğu aroma hâlbuki ikisi birbirini besler ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için bu iki kanalı ayrı ayrı yazmak gerekir bu fark başta küçük gelse de yorumları oldukça değiştirir. Nefesi ağızdan verirken burun yoluyla yavaşça bırakmak burun geçişi yöntemidir mesela ılık bir nefes aromayı daha zengin açar. Short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını net gösterir üstelik nezle halindeyken denenen değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl gibi ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha kısa bırakır hızlı bir çekiş ise narin tonları siler. Yoğunluk damakta zayıf ama koku tarafında belirgin olabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan kişiler için ilk adımda koku yoluyla gelen ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Zamanla damak tarafı de detay göstermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi denemek hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf hissedilir üstelik öğün arasında tadım yapacaksanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce ılık su almak yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi okunmasını sağlar. Geniş çaplı puro kutusu benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda yeterlidir zira yorgun bir damak en belirgin notayı dahi soluk gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları gölgeler üstelik buzlu içecekler dili uyuşturur ve aroma algısını azaltır. Beşli ince puro paketi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha temiz anlaşılır o nedenle hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı korur gerçekten yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra baharatlı tonlar olduğundan sert görünür. Doyduktan hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Su ve kahve haricinde çay de kullanılabilir; asıl mesele içeceğin şekersiz kalmasıdır. Ağız tazelendikten ardından iki üç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle başlanan değerlendirme sıklıkla eksik kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo formatında yanış kısa sürdüğünden aroma değişimi daha az bir aralıkta kalır üstelik ilk izlenim bu boylarda çabucak silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ile bitiş arasındaki farkı görmek özen ister bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya oranla daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır zira her nefesin ağırlığı daha büyüktür. Tadımda 20 mini sigarillo gibi mini ölçü ise sedir tonunu çabucak ortaya koyup sona erer çünkü geçiş uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk denemek tek denemeden daha sağlam sonuç verir bu nedenle düzenli ve eşit aralıklı nefes önerilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla yazmayı çubuk yanarken değil bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrı kaydetmek iyidir. Ölçü kısaldıkça aroma ayrıntısı azalır, fakat yoğunluk hissi korunabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını büyük boy notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı sayfa açmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir deneme yoğunluk hakkında güvenilir bir fikir vermez demek ki her tadım önceki denemenin üstüne inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ile zaman izlenimi değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir tadım defteri tutmak işe yarar aksi takdirde aynı aromalar her seferinde baştan öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir tonu aynı kalıyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa dönüp göz atmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. San cristobal bastiones puro gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına neden olur. Saat, çubuk ismi ile not tabloya girilmelidir nitekim en eski kayıtlar ileride okunduğunda şaşırtıcı sapmalar barındırır. Notlar birbirinden iki basamaktan fazla sapma çıkıyorsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta kısa ifadeler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm belirgin sedir kokusu gibi bir kayıt yeterli olur. İleride bakıldığında net kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, dumanın ağızdaki ağırlığını tarif eder; aroma gücü ise notaların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket göstermek mecburiyetinde olmaz. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. San cristobal el principe puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sütlü kahve tonunu net taşıyabilir örneğin ağır bir duman sönük bir aromayla birleşebilir. San cristobal la cabaña puro gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem tonunu yüksek taşır kaldı ki ağır bir içim aromasız da olabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro yüksek lezzet verebilir aksi hâl de mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Dolgunluğa bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki ürün arasında yoğunluk farkı bulmak ince bir iştir. Bu becerinin ilerlemesi sabır ve düzenli kayıt almayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kendi tercihiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme koşulları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada çubuk hızlı yanar böylece keskin notalar öne geçer bu nedenle oda şartlarını da deftere geçirmek akıllıca olur. Çok nemli havada de duman tıkanır hem de aroma silikleşir ısı ise yaprağın ısınma hızını değiştiren ayrı bir değişkendir. San cristobal la prado puro gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu nemi hesaba katmak gerekir yoksa farklı günlerde çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. San cristobal magnífico puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse fark net okunur değerlendirme anı planlarken bunu hesaba katın. Temiz hava ortamdaki kokuları azaltır, yoğun koku ise koku duyusunu şaşırtır oysa gerçek neden sıklıkla odadaki hava veya koku çıkar. Tadımı her seferinde benzer koşullarda yapmak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir ortamda koku birikirse ikinci denemenin tadı hatalı okunabilir. Pencere aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Hava akımı çok sertse yanış yapısı bozulur.